Slides

Tranh vẽ - Mai Ly k7

Lễ hội làng Binche* (carnaval de Binche) ở Bỉ

 Khi các con tôi còn nhỏ, tôi thường dẫn các cháu đi xem carnaval ở Binche, một lễ hội rất vui, đẹp và rất đặc trưng của Bỉ. Khi ra về các cháu vẫn còn thích thú vì được xem một buổi diễn hành thật đẹp và sôi động, và càng hí hởn hơn nữa khi có được những túi cam mang về. Bây giờ các con tôi đã lớn, mỗi người ở một nơi không còn có dịp đi lại Binche xem carnaval nữa, nhân dịp ngày lễ hội  sắp đến vào tháng hai này tôi viết lại bài dưới đây để chia sẻ với các bạn.

 

Để đón chào mùa xuân sắp đến cũng như xua đi bầu trời ảm đạm của những ngày đông và tiếp đón mùa vụ bắt đầu, nhiều nơi trên quả đất này tổ chức những ngày lễ hội (carnaval) vào cuối đông, thường được chọn vào những ngày cuối tháng hai hay những ngày đầu tháng ba. Mùa lễ hội cũng là mùa của hẹn hò gặp gỡ, mùa chim chóc gọi đàn làm tổ, mùa của lòng người rộng mở khi những tia nắng mới của mùa xuân bắt đầu rải rắc...

Nổi tiếng vui và đẹp nhất là những lễ hội ở Rio (Brasil), Venice (Ý), Cologne (Đức), New Orleans (Mỹ)... với hàng trăm ngàn người tham dự. Nhưng không thể không kể đến lễ hội cuả dân làng Binche của nước Bỉ, thuộc vùng Wallonie, nằm cách biên giới Pháp không bao xa, tượng trưng một trong những nét đẹp của nền văn hóa Âu châu, người dân tổ chức lễ hội trong những ngôi làng nhỏ với những truyền thống tập tục được giữ lại lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Dân làng Binche, mỗi năm đến những ngày cuối của tháng hai tổ chức ngày hôị trong 3 ngày gọi là Dimanche Gras, Lundi Gras và Mardi Gras.Từ sáng sớm của ngày chủ nhật, tiếng kèn trống bắt đầu vang lên thôi thúc từ khắp nơi. Những người dân làng chính hiệu, nghĩa là dân điạ phương gốc tham gia lễ hội được gọi là Gilles. Gilles được truyền cho nhau theo kiểu cha truyền con nối, chỉ là những người trong gia đình, họ chỉ  nhau những tập tục, cách thức may trang phục, cách mặc áo mũ, gõ trống, cách nhún nhẩy khi bước đi... Trong mấy trăm năm qua  tập tục của đoàn Gilles là họ không được diễn hành ra khỏi làng Binche, tuy vậy họ cũng bị phá lệ vài lần như một lần vào năm 2000, đoàn Gilles được mời qua Paris diễn hành để chào thiên niên kỷ mới.

Vào ngày lễ hội Gilles mặc bộ quần áo đặc biệt, trong nhét rơm rạ cho người to ra. Đồng phục của họ màu nâu vàng, có sọc cam đỏ, in hình con sư tử màu đỏ, họ đi guốc, và đầu đội nón vải trắng ôm sát đầu. Phủ trên bờ vai là lớp đăng ten trắng. Từ sáng sớm tay họ cầm giỏ đựng cam rủ nhau đi từng nhóm quanh các xóm làng, họ thổi kèn và gõ trống rộn ràng gọi nhau, vừa đi vừa nhún nhảy trông rất vui nhộn. Trong ngày lễ hội này trống là nhịp điệu chính cần thiết cho buổi lễ.

  

Hình 1: Gilles (dân làng Binche)

Mặc dù tháng hai thời tiết ở Bỉ còn rất lạnh và thường có mưa gió, vậy mà từ 3 giờ chiều dân chúng từ khắp các nơi đổ về xem lễ hội, làng Binche lúc này bắt đầu đông người. Trẻ con tung tăng bên cha mẹ và nghịch ngợm cầm những túi confetti tung lên khắp nơi, đầu tóc ai cũng dính đầy những bông giấy nhỏ, mọi người vui cười với nhau. Những người đi trẩy hội tìm cho mình chỗ đứng tốt dọc theo hai bên lề đường chính để lát nữa xem những đoàn diễn hành đi qua. Những quán cà phê bên trong cũng ồn ào tiếng nói cười, du khách và dân làng vào đây tránh cái giá lạnh bên ngoài. Họ ngồi trong quán uống ly bia hay tách cà phê và nhâm nhi câu chuyện. Ở các cửa tiệm trên  những con đường mà đoàn diễn hành sẽ đến, các cửa và cánh cửa sổ bằng kính đã được bao bọc bằng những khung sắt kỹ lưỡng vì chút nữa  đoàn diễn hành sẽ ném những trái cam vào người xem. Nếu không che chắn  cửa cẩn thận, lỡ có rủi ro sẽ làm bể kính. Tục lệ ném tặng cam cho người xem như để cầu mong được thu hoạch và gặt hái nhiều cho mùa vụ tới.

 

Bây giờ hai bên con lộ chính đầy những người là người, người ta đứng nối dài mãi. Đến bốn  giờ chiều tiếng trống, tiếng kèn rộn ràng đến gần, cuộc diễn hành bắt đầu. Từng đoàn Gilles trang phục với những bộ áo mũ màu sắc sặc sỡ, vừa đi vừa nhảy múa theo tiếng nhạc trông rất đẹp mắt. Đoàn Gilles đầu tiên đeo mặt nạ từ từ tiến đến (mặt nạ đều vẽ giống nhau, có bộ ria cong lên và chòm râu nhỏ ở cằm, hai bên thái dương có tóc mai mọc dài xuống), đoàn người hai bên đường reo hò (hình 1). Đoàn Gilles kế tiếp cùng một màu áo nhưng không đeo mặt nạ, họ đội những chiếc mũ bằng lông ngỗng, mỗi chiếc mũ cao 1m50 nặng khoảng 3kg. Những chiếc mũ lông đi san sát nhau tạo một sự nhịp nhàng, uyển chuyển rất đẹp (hình 2).

  

 Hình 2.: Gilles và những chiếc nón được làm bằng lông ngỗng và du khách đứng đầy hai bên đường. 

 

Xen lẫn vào đoàn Gilles đeo mặt nạ và đoàn đội nón lông ngỗng có những Gilles chỉ mặc đồng phục như đã nói ở trên (hình 3).

Mỗi đoàn diễn hành đi qua, họ sẽ ngừng lại trước đám đông, tiếng trống kèn vang lên, đoàn người diễn hành nhún nhẩy theo tiếng nhạc, sau đó họ ném những quả cam liên tiếp vào người xem, ai cũng cười và “ồ” lên khi những trái cam bay lên, thế là những cánh tay giơ cao tranh nhau chụp bắt rất là hào hứng. Đặc biệt người xem không bao giờ giành và cãi nhau họ còn nhường nhau những trái cam nhặt được. Đám trẻ con đứng ở hàng trước lúc nào cũng được đưa tận tay những quả cam nho nhỏ nhưng mọng nước. Thỉnh thoảng để gây bất ngờ, họ ném confetti vào người xem làm ai nấy từ đầu đến quần áo dính đầy bông giấy. Tiếng nhạc lúc nào cũng rộn ràng cho nên không chỉ những người đi diễn hành nhảy múa mà một số người xem cũng phấn khích nhún nhẩy theo điệu nhạc. Không khí luôn nhộn nhịp và sôi động.

 

 Hình 3.:  Sẵn sàng ném cam vào đám đông.

 

Đến chiều chập choạng tối khi chấm dứt cuộc diễn hành, đoàn Gilles cùng gia đình của họ vào quán café uống bia . Du khách và dân làng kéo nhau ra về, đa số mọi người tay ai cũng cầm đầy túi cam. Bây giờ trên mặt đường đầy những quả cam dập nát quyện vào những giấy coffetti đủ màu. Từ xa, đã thấy xe của công ty vệ sinh đang dần tiến tới để dọn dẹp đường phố.

Vào ngày Mardi-Gras** là ngày cuối cùng, được tổ chức lớn nhất trong ba ngày hội. Ngày hôm đó sau cuộc diễn hành dân chúng thường tụ tập lại ở khu trung tâm  của thành phố vào buổi tối để xem pháo bông và xem chiếu đèn màu hoà với tiếng nhạc nhẹ vang lên trầm bổng gây những ảo giác tuyệt vời tạo nên những hứng khởi lạc quan đón chào mùa xuân đang từ từ đến.

Ngày lễ hội của dân làng Binche là tập tục đã có từ thế kỷ 16 được duy trì cho đến nay, là lễ hội làng lâu đời nhất ở Âu châu, được UNESCO xếp là một trong những di sản văn hóa của thế giới.

 Mai Phương (K5)

 

*  Binche là tên của một thành phố thuộc vùng Wallonie, nói tiếng Pháp, của nước Bỉ.

 * * Tên “Mardi Gras” đã vượt đại dương đến thành phố New Orleans tạo ra không khí lễ hội đặc biệt cho miền Nam nước Mỹ. New Oleans từ hơn trăm năm nay dù bị bao thiên tai vẫn không quên tổ chức hằng năm ngày hội Mardi Gras này. Điển hình sau trận bão Katrina khủng khiếp năm 2005, năm 2006 thành phố New Orleans vẫn cố gắng làm ngày lễ hội này

 

[Trở lại trang trước]

Tìm Kiếm

Cách Sử Dụng Trang kieumauthuduc.org

Free business joomla templates