Slides

Tranh vẽ - Mai Ly k7

TIN MỚI NHẤT
 
 
 

 
 
 Tin Buồn               Tin Vui

Đạo Văn

Thế nào là đạo văn? 

Chữ văn trong đạo văn ở đây dùng chung cho tất cả những tác phẩm có giá trị tinh thần từ văn chương đến hình ảnh, nhạc, họa, software, và tác phẩm nghệ thuật.

Nhiều người cho đạo văn chỉ là hành động sao chép hay mượn đỡ những bài văn, hình ảnh hay tác phẩm của tác giả hay người chế tạo ra chúng. Thật ra việc “sao chép” hay “mượn đỡ” hoặc “cầm nhầm” này ẩn dấu một hành động rất tồi bại mà không một người có giáo dục nào đang sống dưới một nền văn hoá văn minh có thể dám ngẩng đầu vỗ ngực khoe mình là đương sự đạo văn được cả. Có những ký giả “vô tình cầm nhầm” một đoạn văn hay một ý tưởng thôi, bị khám phá ra đã tiêu tan sự nghiệp.

Theo tự điển Merriam-Webster, định nghĩa của chữ đạo văn (plagiarize) là hành động được tạm dịch như sau:

  1. Ăn cắp ý tưởng hay tác phẩm của người khác lấy làm của mình
  2. Dùng tác phẩm hay thành phẩm của người khác mà không nêu rõ xuất xứ
  3. Ăn cắp sở hữu trí tuệ
  4. Trình làng những ý tưởng hay sản phẩm đã xuất hiện trước đây làm ý tưởng hay sản phẩm mới của mình

Nói một cách khác, đạo văn là hành động lừa đảo. Lừa đảo bạn đọc, lừa đảo thẩm quyền, lừa đảo chính mình.

Chữ nghĩa hoặc ý tưởng có thể bị đánh cắp hay không?

Theo luật hiện hành của Mỹ thì câu trả lời là có. Một ý tưởng nguyên thủy được coi là một sở hữu trí tuệ và được luật bản quyền bảo vệ không khác gì một phát minh nguyên thủy. Hầu hết các ý tưởng đều được luật bản quyền bảo vệ nếu được viết ra giấy, in ra sách hay bỏ vào các tư liệu trong máy tính hay trên trang web.

Tất cả những hành động sau đây đều bị coi là đạo văn:

  1. Lấy nghiên cứu, sáng tác của người khác làm của mình, bất kể là nghiên cứu hay sáng tác về văn chương, nghệ thuật, khoa học hay kỹ thuật.
  2. Sao chép văn bản, hình ảnh của người khác mà không đề xuất xứ
  3. Nhắc lại lời nói của ai đó mà không để vào ngoặc kép
  4. Cố tình cho xuất xứ sai về bài viết, tác phẩm hay nghiên cứu nào đó
  5. Thay đổi vài chữ nhưng sao y kết cấu của câu cú mà không ghi rõ xuất xứ
  6. Sao chép phần lớn chữ dùng hay ý tưởng từ một nguồn nào khác để làm thành tác phẩm của mình dù có ghi rõ xuất xứ

Để tránh bị coi là đạo văn, chúng ta chỉ cần ghi rõ xuất xứ của mọi câu cú, tác phẩm. Chỉ cần cho đọc giả biết xuất xứ, cội nguồn của những gì mình trình bày trong văn bản, trên trang web để họ có thể tự tìm hiểu sâu xa hơn nếu họ muốn là chúng ta đã tránh khỏi tội đạo văn.

Các Hình Thức Đạo Văn 

Đạo văn là một hành động phức tạp, không rõ ràng như trắng với đen. Lằn ranh giới giữa đạo văn và biên khảo rất mờ ảo. Biết được cách phân biệt và nhận thức được những hành động đạo văn, nhất là những hành động có tính cách mơ hồ là một bước lớn trong việc ngăn chặn hành động đạo văn một cách hữu hiệu.

Những cách đạo văn thông thường nhất trong thời đại vi tính:

  1. Đạo nguyên văn (clone): dùng nguyên bản bài viết, hình ảnh hay biên khảo, nghiên cứu của người khác làm của chính mình
  2. Sao chép (ctrl+c): lấy vài phần trong bản chính cho vào bài của mình
  3. Tìm kiếm và thay đổi (find & replace): kiếm và sửa đổi  vài chữ trong bản chính rồi lấy làm bản của mình
  4. Trộn lộn (remix): ráp nối các đoạn văn hay hình ảnh từ những nguồn khác nhau của người ta vào làm thành tác phẩm của mình
  5. Tái chế (recycle): mượn nhiều đoạn văn của tác giả khác, xào xáo lại làm thành bản của mình mà không ghi rõ nguồn gốc
  6. Lai (hybrid): sao chép các đoạn văn từ nhiều nguồn khác nhau của nhiều tác giả khác mà không ghi  rõ xuất xứ
  7. Không kiếm được (404 error): ghi xuất xứ ma
  8. Ráp nối (aggregator): ráp các đoạn văn từ các bài khác nhau vào bài của mình, mặc dù có ghi xuất xứ, nhưng toàn bài là văn của người khác

Làm thế nào để tránh đạo văn 

  • Nếu bạn không chắc ý tưởng hay hình ảnh bạn đang dùng là của bạn hay là từ nguồn gốc nào khác thì hãy chú thích cho rõ.
  • Nếu nhắc lại câu nói của ai thì phải ghi rõ ràng ai nói câu nào
  • Nếu trình bày ý tưởng của ai đó, mặc dù chữ dùng là của bạn, bạn vẫn phải ghi rõ nguồn gốc ý tưởng đó của ai
  • Điều tra nguồn gốc rõ ràng các thông tin lấy từ trên mạng. Không phải thông tin nào đăng trên mạng cũng là sự thật, có nhiều thông tin trên mạng chỉ là những lời đồn đại nhảm nhí, vô tình dùng nó trong bài viết của mình cũng sẽ gây ảnh hưởng và hậu qủa xấu cho thanh danh của mình.
  • Khi đăng hình ảnh phải ghi rõ xuất xứ hình ảnh do ai chụp hoặc mượn hình từ nguồn gốc nào, từ trang web nào.

Hy vọng với vài điều căn bản trình bày trên đây, bạn sẽ ý thức rõ hơn và thi hành nghiêm túc trong việc trình bày hay sáng tác các tác phẩm văn chương, nghệ thuật, khoa học, kỹ thuật để đạt được sự ngưỡng mộ thực sự từ các đọc giả.

                                                            Minhlý k4 phỏng dịch

Tài Liệu Tham Khảo

http://plagiarism.org/plagiarism-101/what-is-plagiarism/

[Trở Lại Trang Trước]

Tìm Kiếm

Cách Sử Dụng Trang kieumauthuduc.org

Free business joomla templates