Slides

Tranh vẽ - Mai Ly k7

TIN MỚI NHẤT
 
 
 

 
 
 Tin Buồn               Tin Vui

GIỜ TIẾT KIỆM ÁNH SÁNG

(Daylight saving time)

Nguyễn Hữu Phước

 

Hằng năm, ở Hoa Kỳ daylight saving time bắt đầu vào ngày chủ nhật thứ nhì của tháng March và chấm dứt vào ngày chủ nhật đầu tiên của tháng November**.

Do đó vào ngày chủ nhật 10 tháng ba, 2013, chúng ta phải vặn thêm một giờ để chuyển từ giờ tiêu chuẩn (standard time) sang giờ tiết kiệm ánh sáng (daylight saving time), gọi tắt là giờ tiết kiệm

Nguồn Gốc của Giờ Tiết Kiệm                     

Theo tài liệu của Oxford University Press, Anh Quốc, thì cha đẻ của giờ tiết kiệm là một kiến trúc sư ở Anh tên William Willett. Vào 1907, ông Willett đã trình cho Nghị Viện Anh sự kiện là dân chúng thành thị còn ngủ nhiều giờ sau khi mặt trời mọc và trở về đến nhà nhiều giờ sau khi mặt trời lặn. Như vậy phí tổn nhiên liệu vào buổi tối. Ông đề nghị là cứ mỗi chủ nhật cuối tháng tư, vặn đồng hồ thêm 20 phút để thích ứng giờ làm việc với giờ mặt trời mọc.  Và mỗi chủ nhật cuối tháng chín vặn lui 20 phút để trở về giờ tiêu chuẩn. 

Đề nghị của ông được làm thành dự luật ở Nghị Viện. Nhưng dự luật không được thông qua vì việc đổi giờ giúp cho dân thành thị, nhưng làm xáo trộn đời sống của nông dân. Nông dân phản đối. Nghị viện Anh dẹp đạo luật giờ tiết kiệm qua một bên mặc dầu đến năm 1909 đã có nhiều dự luật giờ tiết kiệm được đệ trình. Tiếc thay ông Willett đã chết trước khi thấy đề nghị của ông được thi hành một cách rộng rãi.

Theo một tài liệu khác trong Readers’ Digest, nguyệt san của Hoa Kỳ, người đầu tiên đưa ra giờ tiết kiệm là Benjamin Franklin. Lúc làm đại sứ ở Pháp vào năm 1784, ông đề nghị chánh phủ Pháp đổi giờ làm việc cho hợp với sự mọc và lặn của mặt trời để tiết kiệm đèn cầy. Nhưng ý kiến của ông bị quên lãng.

Hoa Kỳ và Giờ Tiết Kiệm    

Giờ tiết kiệm trong thời gian 1914-1918

Năm 1914 thế giới chiến tranh thứ nhất bùng nổ.  Việc sử dụng và tiết kiệm nhiên liệu ở các nước tham gia chiến tranh trở nên mối an nguy hàng đầu. Đức quốc là nước đầu tiên đổi giờ để tiết kiệm nhiên liệu. Năm 1915, Anh quốc cũng ra lệnh đổi sang giờ tiết kiệm. Kết quả rất khả quan vì việc đổi giờ đã tiết kiệm được 15% nhiên liệu tiêu thụ trong chiến tranh. Khoảng một tuần lễ sau, tất cả các nước tham chiến đều đổi giờ: vặn đồng hồ thêm một (1) giờ vào mùa Xuân cho phù hợp với giờ mặt trời mọc. 

Sau khi chiến tranh chấm dứt vào 1918, trong lúc các nước đã tham chiến trước kia trở về việc sử dụng giờ tiêu chuẩn, thì Hoa Kỳ bắt đầu việc dùng giờ tiết kiệm. Một ít lâu sau, một số các nước Âu Châu lại sử dụng giờ tiết kiệm trong mùa hè và giờ tiêu chuẩn trong mùa đông. Một số quốc gia khác ở Âu Châu dùng giờ tiết kiệm quanh năm.

Trong Thời  Gian 1939-1945

Trong thời gian đệ nhị thế chiến (1939-1945) Anh quốc dùng giờ tiết kiệm bình thường (giờ tiêu chuẩn vặn thêm 1 giờ) trong mùa hè và giờ tiết kiệm đặc biệt (vặn thêm 2 giờ) trong mùa đông. Trong thời gian nầy Quốc Hội Hoa Kỳ ra luật dùng giờ tiết kiệm quanh năm. 

Thời Gian Sau 1945 - 1972

Sau năm 1945, vì không có đạo luật rõ ràng, nên ở HK có địa phương dùng giờ tiết kiệm, có địa phương không dùng. Khoảng đầu thập niên 1960, có 18 tiểu bang dùng giờ tiết kiệm, 18 tiểu bang không dùng (tức là dùng giờ tiêu chuẩn), và 14 tiểu bang cho phép các địa phương của họ tùy nghi quyết định. Năm 1966, Hoa Kỳ lại ra đạo luật khác qui định là giờ tiết kiệm ánh sáng bắt đầu vào ngày chủ nhật cuối của tháng tư và chấm dứt vào ngày chủ nhật cuối cùng của tháng mười. Năm 1967 đạo luật được sửa đổi bắt buộc trong một tiểu bang chỉ được dùng một  trong hai loại giờ mà thôi, chớ  không thể dùng hai loại giờ trong cùng một tiểu bang. Vào năm 1972, luật lại cho phép tiểu bang nào có lãnh thổ nằm trên hai vùng giờ thì có thể chỉ áp dụng giờ tiết kiệm cho địa phương nào cần thiết cho việc tiết kiệm mà thôi.

Trong hai năm 1974 và 1975 lại có tình trạng ngoại lệ vì có cuộc khủng hoảng nhiên liệu.  Năm 1974, giờ tiết kiệm bắt đầu từ ngày 6 tháng một và chấm dứt ngày 23 tháng mười.  Năm 1975, vặn tới một giờ vào ngày 23 tháng hai, và trở lại giờ tiêu chuẩn (vặn lui 1 giờ) ngày 26 tháng mười. 

Thời  Gian 1987 - 2007

Quốc Hội HK lại thay đổi số tháng dùng giờ tiết kiệm: tăng từ thường lệ sáu tháng lên bảy tháng bằng cách cho bắt đầu sử dụng giờ tiết kiệm vào chủ nhật đầu tháng tư và trở về giờ tiêu chuẩn vào chủ nhật cuối tháng mười. Việc dùng 7 tháng nầy bắt đầu vào năm 1988. Vào năm 2000, khi giá xăng vọt lên quá cao, chánh quyền Clinton phải dùng số dầu hỏa dự trữ để chận đứng giá gia tăng. Có một vài vị đại diện của dân đưa ra ý kiến là dùng giờ tiết kiệm quanh năm. Nhưng họ chưa có đủ số đông và chưa chứng tỏ được nhu cầu cần tiết kiệm nhiên liệu để đổi luật theo đề nghị của họ.

Thời Gian 2007 đến Hiện Tại

Vào năm 2007, căn cứ trên đạo luật Energy Policy Act of 2005, Hoa Kỳ đã quyết định:  Hằng năm, daylight saving time bắt đầu vào ngày chủ nhật thứ nhì của tháng Marchchấm dứt vào ngày chủ nhật đầu tiên của tháng November. Nói khác đi, Từ năm 2007 Hoa Kỳ dùng giờ tiết kiệm ánh sáng trong 8 tháng, và dùng giờ tiêu chuẩn trong 4 tháng.

Lúc Nào Vặn Tới? Lúc Nào Vặn Lui?   

Người Hoa Kỳ dùng câu “spring forwards, fall backwards” cho dễ nhớ. Vào mùa xuân vặn tới và mùa thu vặn trở lại, hay vặn lui.  Đây là một sự trùng hợp và trở thành một lối chơi chữ phù hợp với hoàn cảnh. Spring còn có nghĩa là bung ra hay bắn ra và đã bung ra thì phải bung ra phía trước. Còn fall, ngoài nghĩa mùa thu còn có nghĩa là rơi xuống hoặc té.  Đã té thì phải té ra phía sau. Do đó cả hai nghĩa của hai chữ spring đi chung với forwards và hai nghĩa của fall đi chung với backwards, nghĩa nào cũng dùng được cả và trở thành dễ nhớ.   

Giờ Tiết Kiệm Ánh Sáng Và Sự Liên Hệ Đến Kinh Tế 

Đối với đa số dân chúng, nếu kể từng nhà một thì việc đổi giờ không có ảnh hưởng gì rõ rệt về phương diện kinh tế.  Việc vặn thêm giờ vào mùa xuân chỉ cho đa số quần chúng thấy một sự kiện là có nhiều giờ với ánh sáng thiên nhiên sau giờ tan sở. thấy trời tối quá sớm. 

Nhưng một vài sự thăm dò dư luận cho thấy là nếu kéo dài thêm được một giờ có ánh sáng, thì các chợ nhỏ kiếm thêm được nhiều tiền.  Theo nhận xét của nhiều thương sự lợi ích về kinh tế của giờ tiết kiệm ánh sáng rất rõ ràng. 

Ngoài ra đối với những cơ quan lớn, sử dụng nhiều nhiên liệu trong việc điều hành, giờ tiết kiệm giúp một phần rất lớn trong việc giảm chi tiêu về nhiên liệu.

Giảm chi tiêu về nhiên liệu là mục tiêu chánh của việc dùng giờ có tên là “daylight saving time”.

 

**Chú thích: Một số tiểu bang, do vị trí địa lý đặt biệt được phép khỏi thi hành việc đổi giờ: Arizona là vùng sa mạc, Hawaii (đảo thuộc nhiệt đới), Indiana và Florida có lãnh thổ nằm trên hai vùng giờ; và các lãnh địa thuộc Hoa Kỳ nằm trong vùng gần xích đạo (nhiệt đới) ở Thái Bình Dương như  American Samoa, vùng Bắc đảo Marina, Puerto Rico, và Virgin Islands.  

 

 

[Trở Lại Trang Trước]

Tìm Kiếm

Cách Sử Dụng Trang kieumauthuduc.org

Free business joomla templates